De onmogelijke keuze #2
Mocht je het gemist hebben, "De onmogelijke keuze #1" staat hier.
~ * ~ * ~
Het is onvermijdelijk dat ik - na het maken van een eerste lijst met vijftien titels - moet schrappen om uiteindelijk tot een lijst van tien te komen, maar zover ben ik nog lang niet. Oké, Richie Havens zou kunnen afvallen, misschien, maar in de dagen na het opstellen van die eerste lijst zijn er eigenlijk alleen maar titels bijgekomen. Vijf om precies te zijn:
Tom Waits - Swordfishtrombone
Bettie Serveert - Palomine
Lou Reed - New York [Velvet Underground & Nico - Velvet Underground & Nico]
Amanaz - Africa
Edzayawa - Projection One
New York verscheen begin 1989. Ik was 15, hoorde van dit album Dirty Blvd. op de radio, wat indruk maakte. Vrij snel daarna kocht ik het album en draaide het tot het vinyl doorzichtig was geworden. Inmiddels ben ik met mijn derde exemplaar van New York bezig. 37 jaar later ken ik iedere noot, ieder woord van de plaat. Ik hoef 'm niet meer op te zetten om 'm te kunnen horen. New York is deel van mijn DNA geworden.
Velvet Underground & Nico is een ander verhaal. Songs van de plaat met de banaan werden in de tweede helft van de jaren tachtig niet op de radio gedraaid, althans niet op de zenders die in huize Willems opstonden. Velvet Underground & Nico kwam later, ergens in de studententijd, denk ik, na het zien van het album op een lijstje 'beste albums ooit'. Dat maakte nieuwsgierig. Velvet Underground & Nico heb ik moeten veroveren in tegenstelling tot New York dat vanaf de eerste keer draaien goed viel. Dat veroveren van de Velvet-plaat is eigenlijk nog steeds niet helemaal afgerond. Nog steeds moet ik me concentreren wanneer Velvet Underground & Nico draait, nog steeds hoor ik details die ik denk nooit eerder gehoord te hebben. Nog steeds weet de plaat me te verrassen.
Daar waar het luisteren naar New York voor mij 'klaar' is - ik ken de plaat immers van haver tot gort - ben ik met Velvet Underground & Nico nog niet klaar. Welke van die twee hoort dan op mijn lijst van De Onbewoond Eiland 10? New York draaien is als thuiskomen, als een warm bad terwijl het beluisteren van Velvet Underground & Nico nog een duiken in het onbekende is - deels dan. Wat heeft een mens nodig in isolatie op het onbewoonde eiland: de troost van het overbekende of de geest afleidende uitdaging van het vaag bekende?
'Beide' is het enige antwoord dat past bij deze onmogelijke vraag. Een mens - ik - heb zowel overbekend als het vaag bekend nodig.
En dus moet ik - nog afgezien van de keuze tussen New York en Velvet Underground & Nico - bij mijn keuze van mijn tien daar rekening mee houden: zowel sentiment als uitdaging op die lijst zetten. Zowel het overbekende als nog niet volledig gekende.
~ * ~ * ~
Alles aan Projection One klopt. De muziek rammelt en schudt, een combinatie van westerse rock & funk met Afrikaanse klanken. Een drijvend orgeltje, scherpe slaggitaar, hypnotiserende ritmes & melodieën. Van opener Darkness tot afsluiter Adesa is Projection One een muzikaal meesterwerkje.
Starend naar de hoes kan ik me niet voor de geest halen wat de muziek op deze plaat ook al weer is. Ik herinner mij dat ik het goed vind, dat wel. Zodra de naald op het vinyl zakt en de eerste maten muziek uit de boxen komen, weet ik weer precies wat me te wachten staat, waarom ik dit zo goed vind. Simpel gezegd is Projection One de perfecte samenkomst van het gekende en het nog te ontdekken.
Dat Projection One van Edzayawa mee gaat naar het spreekwoordelijke onbewoonde eiland lijkt wel vast te staan. Dat ik het album bij het voor het eerst opstellen van een voorlopig lijstje vergat is absurd. Het is maar de vraag of ik mezelf die fout ooit kan vergeven.
Het wordt hoog tijd dat Soundway - of enig ander label - dit enige album van Edzayawa opnieuw uitbrengt. Het moet gehoord worden.
~ * ~ * ~
De onmogelijke keuze #1
Tot die knap in mijn kop luisterde ik bijna uitsluitend naar Bob Dylan, maar gek genoeg behoort dat tot de verleden tijd. Niet dat ik niet naar Dylan wil luisteren, het is meer dat ik het niet meer kan. Op goede dagen een uurtje Dylan, dan is het wel klaar en moet ik de rust opzoeken. Dylan luisteren is te intensief geworden. Ik weet niet hoe ik het moet verklaren anders dan met 'iets in mijn kop knapte'. Ik snap het zelf ook niet echt. Een paar jaar geleden ben ik maar gestopt met het zoeken van een verklaring. Dat heeft me - hoe gek dit misschien ook klinkt - de mogelijkheid gegeven om andere dan Dylans muziek te ontdekken. Als het om muziek gaat is voor mij Dylan nog steeds een god, hoog boven het speelveld uitstekend.
Het aardige van nieuwe muziek ontdekken - of juist oude liefdes herontdekken - is dat ieder beluisterd album mij weer op pad stuurt om meer te horen. Ik ben weer 15 - zo lijkt het soms - een puber die iedere 'vrije' euro omgezet in muziek. Dat betekent dat de platenkasten inmiddels uitpuilen, er altijd wel enkele stapels cd's op de salontafel liggen en er in de buurt van de platenspeler altijd wel elpees staan die mijn aandacht vragen.
Wat als de Russen komen? Wat als het onbewoonde eiland een noodzakelijke bestemming voor onbepaalde tijd wordt? Wat als er van al die platen slechts een handjevol behouden kan blijven? Zeg een stuk of 10. Kan ik al die muziek hier in huis terugbrengen tot 10 essentiële platen, zo vraag ik me al een tijdje af. En om het spel dan goed te spelen: 10 albums van 10 verschillende artiesten.
In mijn hoofd heb ik al twintig keer een lijstje gemaakt, ieder keer weer anders. Oké, enkele titels staan er altijd wel op, zoals Dylans Bringing It All Back Home en Everyday I Wear A Greasy Black Feather On My Hat van Moondog Jr., maar zelfs over die twee 'rotsvaste' favorieten is er soms de twijfel, want kiezen voor Bringing It All Back Home betekent dat "Love & Theft" moet afvallen, om eens een album te noemen waar ik moeilijk zonder kan. En als ik voor de enige elpee van Moondog Jr. kies, heb ik dan nog wel plek om ook iets van Kiss My Jazz op die lijst te zetten, of moet die band dan afvallen omdat het muzikaal redelijk dicht bij Moondog Jr. ligt?
En zo spookt het al maanden door mijn hoofd. Lijstjes, lijstjes en nog eens lijstjes. Afgelopen donderdag in een minuut of tien een eerste lijst opgeschreven. Vijftien titels staan er op en achter een aantal staat tussen haken een alternatief. Ik neem die lijst hieronder over, inclusief alle twijfel tussen haken. Let wel: de volgorde van de titels zegt niks over hoe belangrijk een album voor mij is, behalve dan die eerste twee...
Ik ben nog ver verwijderd van een definitieve 10. De vraag is of het me überhaupt ooit gaat lukken. Er staat dan ook niet voor niks de titel "De onmogelijke keuze" boven dit stuk, met daarachter het nummer 1. Er zullen ongetwijfeld meer stukken geschreven worden voor ik mijn definitieve 10 heb gevonden & dat is prima. Vaak is het zoeken minstens net zo mooi als het vinden.
de lijst, een eerste poging:
Bob Dylan - Bringing It All Back Home ["Love & Theft", Hard Rain, BOTT (NY-editie), Blonde On Blonde, ...]
Moondog Jr. - Every Day I Wear A Greasy Black Feather On My Hat [Kiss My Jazz]
The Beatles - The Beatles aka The White Album [Rubber Soul]
Thelonious Monk Quartet plus Two - At The Blackhawk [Monk's Dream]
Moondog - Moondog [Prestige-album uit 1956, niet te verwarren met gelijknamige Columbia-album uit 1969]
Sparklehorse - Vivadixiesubmarinetransmissionplot
Pat Kilroy - Light Of Day
John Lee Hooker - Endless Boogie [Lightnin' Hopkins / Howlin' Wolf / Smoky Babe]
Liverpool Scene - Amazing Adventures of.... [Mike Hart]
Van Morrison - Astral Weeks
Janis Joplin - Pearl [Cheap Thrills]
Ramones - Ramones [The Stooges - The Stooges]
The Band - Music From Big Pink
Richie Havens - Mixed Bag [Nina Simone!!]
Mulatu Astatke featuring Fekade Amde Maskal - Ethio Jazz
En terwijl ik dit lijstje hier overneem, knallen er al weer allerlei andere titels door mijn hoofd, titels die zeker op dat lijstje moeten. Om nog maar over al die andere vragen te zwijgen. Hoeveel jazz mag er op mijn lijst? Er staat nu slechts één titel op terwijl toch een aanzienlijk deel (40%??) van wat ik draai jazz is. Yusef Lateef, Julian 'Cannonball' Adderley, Bobby Jaspar & Lee Morgan, ze zouden er eigenlijk allemaal op moeten staan.
En Afrikaanse muziek? Nu staat er één album op van Mulatu Astatke, maar alleen al in Ethiopië - waar Mulatu overigens vandaan komt - is voldoende goede muziek gemaakt om minstens vijf titels aan de lijst toe te voegen.
Nog zo'n vraag: is het acceptabel om een verzamelalbum als Nuggets of The Anthology Of American Folk Music op de lijst te zetten, of is dat toch een beetje valsspelen?
Hoe meer ik denk, hoe verder ik verwijderd raak van mijn definitieve 10.
Jochen Markhorst - Bob Dylan neemt Highway 61
In Bob Dylan neemt Highway 61 neemt Markhorst de niet eerder door hem in boekvorm besproken songs van dit album onder de loep op de inmiddels van hem bekende grondige wijze: met een open geest, kennis van zaken en een kritische blik. Het gaat om: From A Buick 6, Ballad Of A Thin Man, Queen Jane Approximately en het titelnummer Highway 61 Revisited; plus de singles Can You Please Crawl Out Your Window? en Positively 4th Street en de enige outtake van de Highway 61 Revisited-sessies - Sitting On A Barbed Wire Fence.
Wat heeft de bluesmuzikant Sleepy John Estes te maken met From A Buick 6? Las Bob Dylan de comicserie The Flash toen hij Can You Please Crawl Out Your Window schreef? En vergeet de filmserie rond de Thin Man maar, om een vinger achter Ballad Of A Thin Man moet men bij The Coasters zijn.
Jane Holzer, typende apen, Shakespeare, niet bestaande cijfers en Kansas City, het komt allemaal voorbij in Bob Dylan neemt Highway 61; Zeven kwikzilveren songs.
Vergeet al die elkaar napapegaaiende zogenaamde Dylanologen. Wie verstandig is, leest Markhorst, voor de frisse blik. Met zijn nieuwste boek heeft hij wederom een belangrijk werk toegevoegd aan de immer uitdijende Dylanbibliotheek.
De boeken van Jochen Markhorst zijn verschenen in het Engels, Nederlands en Duits via Amazon, in paperback en als e-book.
Brieven aan Thomas #16
Thomas,
Bob Weir - gitarist van Grateful Dead - is overleden op 78-jarige leeftijd, zo las ik vanochtend in de nieuwsapp van NOS. Van de originele bezetting is nu alleen drummer Bill Kreutzmann nog in leven. Ik schrok van dat bericht, moet ik toegeven.
Zit je op Facebook? Dat hele sociale media gebeuren is steeds meer een uithangbord voor foute keuzes. Ik twijfel dan ook regelmatig over mijn keuze om nog geen afscheid te nemen van Facebook, maar door een aantal muziekgroepen op dat forum ben ik tot op heden gebleven. De uren na het bekend worden van het overlijden van een muzikant is het echter zaak van Facebook te blijven. Vandaag is iedereen op Facebook groot Grateful Dead-liefhebber. Dat uit zich in berichten vol vage herinneringen aan concertbezoeken, foto's van platencollecties en verzuchtingen als 'weer een van de groten is heengegaan' terwijl deze rouwenden nooit eerder blijk hebben gegeven van enige belangstelling voor de muziek van Grateful Dead. Natuurlijk moeten ze doen wat ze niet laten kunnen & wie ben ik om over hen te oordelen, maar ik doe niet mee. Fuck 'em.
Oké, toegeven, ik heb vanochtend even met het idee gespeeld om een album van Grateful Dead op de draaitafel te leggen, maar zou het dan zeker niet op de foto zetten om bewuste foto voorzien van een handvol betraande emoji's op sociale media te gooien.
Moet ik het nog hebben over de canonisering van David Bowie op datzelfde Facebook? De man was een groot muzikant & het is deze week tien jaar geleden dat hij overleed, maar dat maakt hem nog geen god. Gezien de hoeveelheid Bowie-berichten die deze dagen op Facebook verschijnen heeft de man duizenden 'allergrootste fans'.
Naar aanleiding van bovenstaande zou je kunnen concluderen dat ik in een pesthumeur ben. Dat ben ik niet. Oké, ik ben de kou en de gladheid zat. Het nieuws uit binnen- en buitenland is ook niet bepaald om vrolijk van te worden & ik ben net in een naar binnengelopen plasje sneeuwvocht gaan staan waardoor mijn linker sok nat & koud is, maar dat is geen reden om het koppie te laten hangen. Sterker, ik ben in een erg goede bui.
Toen in maart 1991 The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 verscheen, was mijn Dylan-reis een jaartje of twee, drie onderweg. Ik had toen redelijk wat, maar lang niet alles van de man gehoord. Pas toen de boxset al in de winkels lag, hoorde ik van deze uitgave. Een begeerlijke boxset, maar het geld ervoor had ik niet. Met een weekend of vakantiebaantje verdiende ik het benodigde bedrag bij elkaar, maar tegen die tijd bleek de box bijna overal al uitverkocht. Pas in de vierde of vijfde door mij bezochte platenzaak bleek nog een exemplaar te staan: een grote box met drie cd's en een smal langwerpig boekwerkje.
Ik herinner me de overdonderende realisatie dat ik luisterde naar de inhoud van Bob Dylans prullenbak. Songs als Walls Of Red Wing, Seven Curses, She's Your Lover Now en You Changed My Life waren nooit eerder op een Dylan-album verschenen. Alternatieve takes van The Times They Are A-Changin' (op piano!), It Takes A Lot To Laugh, It Takes A Train To Cry, Tangled Up In Blue en Idiot Wind zetten mijn wereld op z'n kop. En dan heb ik het nog niet over de opnamen op deze boxset die tot het beste uit Dylans oeuvre horen: Moonshiner, Farewell Angelina, I'll Keep It With Mine, Foot Of Pride, Series Of Dreams en natuurlijk Blind Willie McTell.
Maar bovenal ook Angelina, maar daarover later meer.
De schoonheid van de latere songs hoorde ik aanvankelijk niet, moet ik bekennen. Het eerste jaar na aanschaf draaide ik vooral de eerste cd - Dylan met akoestische gitaar - en pas daarna kwam de ontdekking van de schoonheid op die tweede cd - midsixties tot midseventies - en nog weer later pas het jaren tachtig werk op de derde schijf. Ondertussen de linernotes van John Bauldie in dat langwerpige boekwerkje keer op keer lezend, zoekend naar aanwijzingen, de sleutel waarom dit toch allemaal zo mooi is.
Ik herinner mij Idiot Wind op een cassette te hebben gezet en deze - inclusief een op gehoor uitgeschreven songtekst - aan een dichter te hebben gegeven. Na een maand of twee kreeg ik tape en tekst terug. De dichter had geen sleutel gevonden, wel schoonheid, zo liet hij weten. Tsja.
Ik heb me vaak afgevraagd of de bedenker van de albumtitel The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 later spijt heeft gekregen. Het volumes 1 - 3 in die titel verwijst natuurlijk naar de drie cd's (of cassettes) in die boxset, maar slaat als een tang op een varken wanneer je naar deze boxset luistert op elpee. Die elpeebox bevat namelijk geen drie, maar vijf schijven. En hoewel in 1991 de elpeemarkt op de hartbewaking lag, werd The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 in maart 1991 ook op elpee uitgebracht (althans in Europa, niet in Amerika). In mijn verzamelwoede heb ik later - veel later - alsnog die elpeebox gekocht in een platenzaakje in Zwolle en nog weer later (2017) volgde een heruitgave op elpee. Het is deze laatste versie die ik vandaag draai.
Het is januari 2026, het is bijna 35 jaar geleden dat ik voor het eerst The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 draaide. Het absurde feit doet zich voor dat na zoveel jaar luisteren de muziek op deze set mij nog steeds weet te verrassen. Nog steeds (her-)ontdek ik op deze set hartverscheurend mooie opnamen waar ik eerder (deels) overheen luisterde.
Er is een zomer geweest dat ik regelmatig alleen Moonshiner draaide. Er is een periode geweest waarin ik de cd-speler programmeerde om achtereenvolgens Farewell Angelina, I'll Keep It With Mine en She's Your Lover Now keer op keer te spelen. Ooit brandde ik de vier outtakes van Blood On The Tracks die op The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 te vinden zijn op een cd'tje, die schijf heeft ruim een half jaar in de speler in mijn auto gewoond.
Ruim twee jaar - 26, bijna 27 maanden - luisterde ik iedere dag minstens één keer naar Blind Willie McTell, na een zware werkdag draaide ik de song soms wel tien keer achter elkaar op vol volume. 'Mevrouw Tom' vroeg op dat soort dagen soms waarom ik na die tien keer 'al' stopte. Ook zij was geraakt door die stem, door die song.
Soms combineerde ik Blind Willie McTell met die andere Infidels-outtake: Foot Of Pride.
Ik weet niet meer hoe vaak ik de derde cd van The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 in de speler heb geschoven om alleen naar de alternatieve take Every Grain Of Sand te luisteren, maar Guinness Book Of Records-waardig moet het zeker zijn.
En dan is er Angelina, een outtake van het album Shot Of Love. Ik heb het vaker geroepen: Shot Of Love is Dylans beste album uit de jaren '80. Beter dan Infidels of Oh Mercy & de outtakes van Shot Of Love zijn eigenlijk allemaal groots. Ooit zet ik alle beschikbare Shot Of Love-opnamen op een serie cd'tjes of cassettes zodat ik het allemaal achter elkaar kan horen. Mijn oren zullen dan tintelen van geluk.
Is er een lijn te trekken van Farewell Angelina van de tweede schijf van The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 naar Angelina op de derde schijf? Het is een vraag die ik mezelf al bijna 35 jaar stel & die ik mezelf - ondanks dat ik het antwoord weet - maar blijf stellen. Het antwoord is 'nee'.
Well, it’s always been my nature to take chances
My right hand drawing back while my left hand advances
Where the current is strong and the monkey dances
To the tune of a concertina
My right hand drawing back while my left hand advances
Where the current is strong and the monkey dances
To the tune of a concertina
Zo begint Angelina als ik de op Dylans website gepubliceerde songtekst mag geloven. Het zou zomaar kunnen kloppen. Hoewel ik Angelina honderden keren gehoord heb, kan ik het niet met zekerheid zeggen. Zoals bij zoveel Dylansongs leeft Angelina voor mij als ik het hoor - door de meester zelf gezongen - daarbuiten niet tot nauwelijks.
Angelina moet je simpelweg ondergaan om de schoonheid te begrijpen. Dat is natuurlijk een open deur, dat snap ik ook, maar deze open deur bevat veel waarheid. De schoonheid van de song zit meer in hoe dan in wat Dylan zingt. Het is een song die je eigenlijk alleen moet draaien als je daarna even pauze kunt nemen. Ruimte heb om weer op adem te komen, zal ik maar zeggen.
Angelina is zo goed dat ik nooit de woorden zal vinden om deze song te vangen. Het is misschien daarom - omdat ik nooit helemaal de vinger achter wat ik hoor krijg - dat Angelina blijft boeien. Ik kom tijdens het luisteren dichtbij, zeker, maar zodra de laatste klanken wegsterven gaat ieder begrijpen in rook op.
Ik laat net de naald zakken op kant A van de derde elpee van The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991. De woorden die producer Tom Wilson uitspreekt voor de eerste take van Subterranean Homesick Blues begint, kan ik playbacken, zo vaak heb ik inmiddels deze boxset gedraaid en toch verveeld het nog geen moment. Het duurt nog even voor Angelina (plaat 4, kant B, laatste track) door de kamer zal schallen. ik heb vaak de cd-versie van The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 gebruikt om naar slechts één of enkele songs te luisteren. Het mooie van het draaien van de elpee-versie is dat ik niks oversla. Ik draai de boxset van begin tot eind, alle 58 songs. Ik kan me geen beter begin van deze zondag voorstellen.
Terug naar Bob Weir en sociale media. In de wakkerliguren in de vroege ochtend heb ik overwogen om na het draaien van The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 het beste compromis op de draaitafel te leggen: Dylan & The Dead, dat album met enkele opnamen van de gezamenlijke tournee van Bob Dylan en Grateful Dead. Dylan & The Dead wordt vaak aangemerkt als een van de slechtste albums in zowel Dylans als Grateful Deads oeuvre. Stel je voor dat ik een foto van dat album vandaag via sociale media de wereld in zal slingeren. Wat zouden de reacties zijn?
Ik hoorde Dylan & The Dead eind 1989 voor het eerst, dus nog voor The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991. Ik heb altijd een zwak voor deze plaat gehad, misschien wel omdat ik 'm vroeg in mijn Dylan-reis hoorde. Er is een tijd geweest dat ik Dylan & The Dead beter vond dan Blonde On Blonde en er zijn nog steeds dagen dat ik er zo over denk, al komen die dagen niet meer veel voor. Dylan & The Dead heeft me zowel de wereld van de Dylan-concerten als het oeuvre van Grateful Dead ingezogen. Met dat in het achterhoofd is het misschien niet eens zo gek om vandaag juist dat album te draaien.
Maar dan wel pas als The Bootleg Series volumes 1 - 3 [rare & unreleased] 1961 - 1991 helemaal gehoord is.
groet,
TW
11jan26
De invloed van The Country Blues op een jonge Bob Dylan #2 (kleine aanvulling)
In november 2023 kocht ik de door Samuel B. Charters samengestelde elpee The Country Blues. Een paar maanden later schreef ik op de blog de Bob Dylan aantekeningen een stuk over de invloed van dit album op de jonge Bob Dylan (zie hier). In dat stuk probeerde ik hard te maken dat Bob Dylan al voor het krijgen van (een acetate van) King Of The Delta Blues Singers van John Hammond een song van Robert Johnson had gehoord op The Country Blues en dat het diezelfde plaat was waarop hij Fixin' To Die van Bukka White hoorde, een song die hij vervolgens opnam voor zijn debuutalbum Bob Dylan (1962).
Nou heb ik het boek The Country Blues van Charters al enkele jaren in huis - misschien al we langer dan ik de plaat heb - maar ik ben dat boek kwijt. Ik moet het op een plek gelegd hebben waar mijn ogen nooit kijken. Onlangs zag ik een exemplaar van het boek staan in de kringloopwinkel. Ervan uitgaande dat ik het eerder gekochte exemplaar niet op korte termijn terug zal vinden, kocht ik het. Las het ook maar gelijk. Het zou me niet nogmaals gebeuren dat ik The Country Blues onvindbaar zou opbergen.
In de verhalen in The Country Blues citeert Samuel Charters regelmatig songteksten van de besproken bluesmuzikanten. Het is opvallend hoeveel door Charters geciteerde tekstregels in The Country Blues al dan niet letterlijk terug te vinden zijn in Bob Dylans oeuvre. Het zijn er dusdanig veel dat het me niet zou verbazen wanneer Dylan The Country Blues heeft gelezen en - al dan niet - bewust heeft gebruikt als inspiratiebron. Natuurlijk is het zeer goed mogelijk dat Dylan dit boek nooit opengeslagen heeft, dat hij de bedoelde bluesregels elders heeft opgepikt. Uit andere boeken of rechtstreeks van opnamen van bewuste musici.
Enkele voorbeelden:
The funniest thing I ever seen
Was a wampus cat with his eyes of green
wordt bij Dylan:
The funniest woman I ever seen
Was the great-granddaughter of Mr. Clean
En:
Thta's why I'm gonna move to the outskirts of town.
That's why I don't want nobody always hanging around.
wordt bij Dylan:
Somebody seen him hanging around
At the old dancehall on the outskirts of town
Opvallend is dat Bob Dylans website een aantal van Dylans invloeden laat zien op de pagina Books of interest, maar dat Samuel B. Charters ontbreekt. Geen The Country Blues op deze site, maar wel andere boeken over blues van onder andere Peter Guralnick en Alan Lomax, geen The Poetry Of The Blues van Samuel Charters, maar wel The Blues Line van Eric Sackheim en The American Songbag van Carl Sandburg. Je zou bijna denken dat Samuel B. Charters is vergeten. Dat is jammer. Dat de mans werk van invloed is geweest op het schrijven van de jonge Bob Dylan staat voor mij wel vast.
Brieven aan Thomas #15
Thomas,
Er is een schitterend gedicht van Jules Deelder over jazzgrootheid Thelonious Monk. Misschien ken je het, het heet 'The Monk'. Dat gedicht is een van de redenen waarom ik ooit in de muziek van Thelonious Monk ben gedoken, aanvankelijk schoorvoetend en met vallen en opstaan, maar inmiddels vol overtuiging koppie onder. Wanneer het eenmaal klikt tussen Monk en de oren, gaat er een wereld open.
In zijn gedicht beschrijft Jules Deelder een optreden van Thelonious Monk waarbij de pianist drie kwartier lang geen noot speelt, slechts danst rond de piano. Het is bekend van Monk dat hij - wanneer zijn band naar zijn idee goed speelde - tijdens concerten zijn plek achter de kruk kon verlaten om te dansen. In de door Youssef Daoudi getekende biografie van de pianist - Monk! Thelonious, Pannonica, And The Friendship Behind a Musical Revolution geheten - komt dat mooi naar voren. In enkele tekeningen van Daoudi danst Thelonious Monk je van de pagina tegemoet. Een aanrader dat boek (onlangs ook in een Nederlandse vertaling verschenen).
Ik heb mij altijd afgevraagd waar en wanneer dat door Deelder beschreven concert geweest moet zijn. Ik heb niet de illusie daar ooit daadwerkelijk achter te komen, maar een beetje dagdromen mag.
Gisteren draaide ik de door Fondamenta in 2017 op dubbel-cd uitgebrachte opname van Thelonious Monks concert op 28 oktober 1967 in De Doelen in Rotterdam (!) en kon ik niet aan de indruk ontkomen dat dit het concert moet zijn geweest dat Jules Deelder inspireerde tot het schrijven van zijn gedicht. Op de opname is duidelijk te horen dat Monk een aantal malen stilvalt. Of hij op die momenten ook danste, is op de cd uiteraard niet te horen, maar als ik mijn best doe, wil ik het geloven.
Oké, nergens op de opname is de pianist drie kwartier bij zijn instrument weg en ook nergens heb ik dat ene alles goedmakende akkoord uit Deelders gedicht gehoord, maar dat is ook logisch: een gedicht is geen recensie.
Uiteindelijk maakt het niet uit of opname en gedicht bij elkaar horen. Voor mij past het. Als ik naar Monks Live At Rotterdam 1967 luister, zie ik de jonge Jules Deelder in het publiek zitten. Hij geniet.
Pas goed op jezelf en je vingers - mocht je vuurwerk gaan afsteken,
groet,
TW
29XII25
~ * ~ * ~ * ~
The Monk
Wie zoals ik ooit Monk
op een concert dik drie
kwartier geen nóót zag
spelen maar al die tijd
in trance gelijk een me-
dicijnman rond de Stein-
way dansen en onder toe-
nemend gemor van een op-
eengepakt gehoor plots
als een speer op het i-
voor af duiken en na nog
één tel wachten met één
accoord die hele drie
kwartier goedmaken
doet
er verstandig aan van 't
leven - althans op muzi-
kaal gebied - niet al te
veel meer te verlangen
en op z'n blote knieën
god te danken dat hij
The Monk bij die gele-
genheid heel hartelijk
heeft horen lachen
- Jules Deelder -
Abonneren op:
Reacties (Atom)